امتداد

پس از بحران برف شمال کشور چه باید کرد؟

امروزه مهم ترین دغدغه های یک بحران علاوه بر انجام خدمات اضطراری در مرحله مقابله و حین بحران توسط دستگاههای امدادی و خدماتی، جبران خسارتهای وارده به بخش­های مختلف مردمی، دولتی و عمومی و نیز بازسازی خسارتهای وارده ناشی از یک بحران است و چنانچه به مسائل پس از بحران در زمان مناسب توجه جدی نشود، اثرات اجتماعی و اقتصادی ناشی از یک بحران را چندین برابر خواهد نمود.

 با مساعد شدن شرایط جوی در شمال کشور و قطع بارش برف سنگین که منجر به بحرانی بی سابقه طی سالهای اخیر در غرب مازندران و مناطق مرکزی و شرقی گیلان شده بود و این بحران با تلاش قابل تقدیر نیروهای امدادی و خدماتی دستگاههای اجرایی در مناطق بحران زده و نیز صبر و تحمل و همکاری و مشارکت مردم این مناطق، الحمدالله شرایط عمومی منطقه بحران زده تا حدود زیادی به حالت عادی برگشته است.

نکته ای که در این خصوص بسیار قابل توجه هست، اثرات زیان­بار اقتصادی و اجتماعی این بحران بوده که کماکان بر روی این مناطق سایه افکنده و با توجه به شرایط اقتصادی مردم این مناطق که عموماً از قشر زحمتکش جامعه (کشاورز و دامدار) بوده، بدون حمایت و توجه ویژه دولت محترم عملاً بازسازی اماکن مردمی و دولتی خسارت دیده و جبران خسارتهای وارده امکان پذیر نخواهد بود.

بر اساس مشاهدات عینی و اطلاعات واصله از مناطق خسارت­دیده ناشی از بحران برف در مناطق شهری و روستایی شهرستان­های رامسر، تنکابن، عباس آباد، کلاردشت، چالوس، نوشهر و سایر مناطق کوهستانی مرکزی و شرقی استان دامنه خسارت­ها بسیار زیاد بوده و این خسارت­ها عمدتاً در دو بخش مردمی، دولتی و عمومی شامل؛ خسارت به اماکن مسکونی و تجاری، کارخانجات، انبارها و سوله ها، تأسیسات گلخانه ای، ماشین آلات، اسباب و اثاثیه منزل، محصولات مرکبات و کیوی، باغات کشاورزی، تلفات دام و طیور، تأسیسات و خطوط انتقال برق، مخابرات، آب، خسارت وارده به اماکن آموزشی، دولتی و عمومی قدیمی و غیره بوده است.

با توجه به اطلاعات بدست آمده و برآورد اولیه انجام شده تا این تاریخ پیش بینی می شود، میزان خسارتهای ملموس و قابل مشاهده (خسارتهای مستقیم) در این مناطق بالغ بر 500 میلیارد تومان بوده که با برآورد دقیق­تر خسارت­های وارده طی روزهای آینده این میزان زیادتر نیز خواهد شد.

لذا نباید پس از بحران مشکلات مردم، جبران خسارت­های آنها و بازسازی اماکن خسارت دیده و نیز انجام اقدامات مناسب بعدی بر روی زمین بماند و با مقصر خواندن همدیگر و تشکر برخی مسئولین از هم این مهم فراموش شود، بلکه باید دولت به این امر مهم که وابسته به حیات و اقتصاد مناطق آسیب دیده است، در زمان مناسب توجه جدی نماید.

لذا با توجه به تجارب اینجانب و ضرورت­های مناطق آسیب­ دیده پیشنهادات زیر برای پیگیری روند شرایط مناطق بحران زده ناشی از بحران برف بهمن ماه 92 غرب مازندارن و شرق گیلان ارائه می­گردد.

1- انعکاس منطقی، دقیق  و به موقع خسارت­های وارده به بخشهای مختلف مردمی و دولتی به دولت محترم و پیگیری جدی جهت تأمین و تخصیص منابع از سوی مدیریت ارشد استان از طریق وزارت کشور (سازمان مدیریت بحران کشور)، معاونت برنامه­ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری، مجلس و دولت.

بر اساس ماده 10 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت و ماده 12 قانون تشکیل سازمان مدیریت بحران کشور هر ساله اعتبارات قابل توجهی به امور مرتبط به مدیریت بحران  و جبران خسارت­های وارده اختصاص یافته تا در این امور مصرف گردد، لذا با پیگیری­های ویژه و با تصویب دولت محترم می­توان، اعتبارات قابل توجهی برای امور مرتبط با بحران برف غرب مازندران اخذ نمود .

این اعتبارات عموماً در قالب کمک های بلاعوض برای جبران خسارت در بخشهای مختلف بخصوص خسارتهای وارده در بخش اماکن، بخش کشاورزی، ماشین آلات و لوازم زندگی مردم و نیز تسهیلات ارزان قیمت (وامهای با بهره کم)، اعتبارات عمرانی و هزینه ای برای جبران خسارت­ها و بازسازی اماکن عمومی و دولتی خسارت دیده، اعتبارات عمرانی و هزینه­ای برای اجرای طرح­های پیشگیرانه و آمادگی و تجهیز مراکز امدادی و خدماتی، اعتبارات خارج از شمول برای تأمین بخشی از هزینه­های مربوط به دستگاههای اجرایی در حین بحران می تواند باشد.

میزان و نوع حمایتهای دولت در بخش­های فوق الذکر برای این بحران نیز معمولاً بر اساس اطلاعات ارائه شده، بررسی های کارشناسی انجام شده و پیگیری های بعدی توسط مسئولین ارشد استان و نمایندگان محترم مجلس بوده که توسط دولت به استان اختصاص خواهد یافت.

امید آن می­ رود پس از تصویب اعتبارات لازم و کافی در بخشهای مختلف توسط دولت محترم، مصوبات دولت به موقع احرایی شده و با تخصیص منابع در زمان اندک و با توزیع عادلانه اعتبارات بین شهرستان­های خسارت دیده، متناسب با میزان خسارت­های وارده به آنها و نیز توزیع منطقی اعتبارات بین آسیب­دیدگان واقعی و دستگاههای اجرایی که در جریان این بحران دچار خسارتهای فراوانی در حوزه تخصصی خود شده آن، برخی از مشکلات این بحران برطرف گردد.

2- کنترل بازار و تأمین مصالح  و اقلام ضروری مورد نیاز مناطق آسیب دیده توسط مجموعه وزارت صنعت، معدن و تجارت و دستگاههای نظارتی استان بخصوص در روزهای آتی منتهی به پایان سال.

3- جبران به موقع خسارت­ها  توسط بیمه ها بدون فرافکنی و توجیهات غیرمنطقی برای آنهایی که در بخش­های مختلف خود را بیمه نموده اند.

4- تأمین و توزیع نهال و نهاده های دامی توسط مجموعه وزارت جهاد کشاورزی و مراجع ذیربط در استان در طی روزهای آینده بخصوص بخصوص تأمین نهال برای جایگزینی باغات خسارت دیده در فصل درختکاری در اسفند ماه. 

5- نظارت دستگاههای متولی بر روند اقدامات پس از بحران، بخصوص توزیع مناسب منابع مالی و حمایتهای انجام شده توسط دولت و دستگاههای اجرایی استانی و شهرستانی و نیز کنترل شرایط مناطق آسیب دیده به منظور جلوگیری از سوء استفاده های احتمالی بعدی.

6- حمایت، برنامه­ ریزی و بازنگری در رفتار سازمانی دستگاههای اجرایی متولی و مسئول در حوزه مدیریت بحران، برای تدوین و اجرای طرح­های عملیاتی مناسب بخصوص انجام طرحهای پیشگیرانه موثر در بخشهای مختلف مردمی، دولتی و عمومی و نیز حمایت مناسب از دستگاه های امدادی و خدماتی برای تجهیز و بهینه سازی تجهیزات و نیز توسعه مراکز امدادی و خدماتی در حوزه مدیریت بحران در مناطق شهری و روستایی استان بخصوص در مناطق شهری و روستایی غرب مازندران.

7- آسیب شناسی مناسب از بحران، عوامل تشدید بحران، برنامه ها و اقدامات دستگاههای اجرایی و نیز نقاط ضعف و قوت آنها و برخورد مناسب با آن توسط مدیریت ارشد استان و دستگاههای نظارتی ذیربط.

امید است با پیگیری­های ویژه مسئولین ارشد استان و نیز حمایت­های به موقع و مناسب دولت محترم، بخشی از خسارت­های وارده به بخشهای مختلف مردمی، دولتی و عمومی در آینده­ای نه چندان دور جبران و بازسازی های لازم انجام و با برنامه­ریزی مؤثر توسط مدیریت ارشد استان و انجام اقدامات مناسب بعدی در جهت پیشگیری و آمادگی توسط دستگاههای اجرایی در آینده شاهد استانی ایمن در برابر اینگونه بحران­ها باشیم.(عکس ها:محمد امانی)

بهزاد پورمحمد/بهمن ماه 1392